ប្រវត្តិសង្ខេបរដ្ឋមន្ដ្រីការបរទេសចិន ឯកឧត្ដមវ៉ាងយី

ប៉េកាំង៖ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី (WANG Yi) សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និងជាប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេស នៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម បក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នឹងមកនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំលើកទី១ នៃយន្តការកិច្ចសន្ទនាយុទ្ធសាស្ត្រ «២+២» រវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកម្ពុជានិងចិន ព្រមទាំងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការជាថ្មី។ 

ខាងក្រោមនេះជាប្រវត្តិសង្ខេបរបស់ លោក វ៉ាង យី៖

ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី (Wang Yi) កើតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៣។ មុននឹងបានក្លាយជាទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងប្រមុខការទូតកំពូលរបស់ចិន ឯកឧត្ដមធ្លាប់បានកាន់តំណែងសំខាន់ៗជាច្រើនរួចមកហើយដូចជា អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស, ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំប្រទេសជប៉ុន និងនាយកនៃការិយាល័យកិច្ចការកោះតៃវ៉ាន់ជាដើម។

បុរសដែលមានស្រុកកំណើតនៅទីក្រុងប៉េកាំងរូបនេះ បានបញ្ចប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៩ ដែលកាលណោះ ឯកឧត្ដមត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅកាន់ភាគឦសានប្រទេសចិន ដើម្បីទទួលការហ្វឹកហ្វឺនជំនាញនៅឯក្រុមហ៊ុនវិស្វកម្មយោធានៃភាគឦសាន ក្នុងខេត្តហៃឡុងជាំង ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់ទៅ៨ឆ្នាំឯណោះ។

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៧ ឯកឧត្ដមបានត្រឡប់មកកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងវិញ ដើម្បីទទួលការសិក្សាបន្ត នៅឯនាយកដ្ឋានភាសាអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក នៃទីក្រុងប៉េកាំង (BISU) ហើយឯកឧត្ដមក៏បានបញ្ចប់បរិញ្ញាប័ត្រភាសាជប៉ុន នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨២ថែមទៀត។ ដោយឡែកភរិយារបស់ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី គឺជាកូនស្រីរបស់ឯកឧត្ដមQian Jaidong ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់អតីតរដ្ឋាភិបាលចិន ដឹកនាំដោយលោក ជូ អេងឡាយ (Zhou Enlai)។

នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៩ ឯកឧត្ដម វ៉ាង ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជូនឲ្យទៅធ្វើការងារនៅស្ថានទូតចិនប្រចាំ ទីក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុន ដែលមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំ ហើយឯកឧត្ដមក៏បានត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសចិនវិញ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៤។ ក្រោយពីធ្វើការបំពេញទស្សនកិច្ច និងសិក្សាបន្ថែមនៅក្រៅប្រទេសរួមទាំង សហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ពីឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ ១៩៩៩ ឯកឧត្ដម  វ៉ាង យី ក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិននៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០១។

នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៤ ឯកឧត្ដមត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុនតែម្តង ដោយបានកាន់តំណែងរហូតដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៧។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨ ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី បានជំនួសតំណែងលោក ជិន យុនលីន ក្លាយជានាយកនៃការិយាល័យកិច្ចការកោះតៃវ៉ាន់ ដែលស្ថិតនៅក្រោមក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋនៃសាធាណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៣ ក្រោយការឡើងកាន់តំណែងរបស់ឯកឧត្ដមប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ឯកឧត្ដម  វ៉ាង យី ត្រូវបានតែងតាំងជាផ្លូវការក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ដោយមានការគាំទ្រពីសភាប្រជាជនចិន។ ឆ្នាំ២០១៨ ឯកឧត្ដមទទួលបានមុខងារបន្ថែមជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិន។ ឯកឧត្ដមក៏ជាសមាជិកការិយាល័យ នយោបាយ និងជាប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេស នៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិនផងដែរ។

ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី ដែលមានអាយុ៧២ឆ្នាំ គឺជាសមាជិកម្នាក់ ក្នុងចំណោមសមាជិក ២៤រូបនៃការិយាល័យនយោបាយនៃគណបក្សកុម្មុយនិស្ដចិន និងបានកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០១៣ រហូតដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ ឯកឧត្ដម  វ៉ាង យី បានឡើងកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបទេសចិន សាជាថ្មី បន្ទាប់ពីចិនបានប្រកាសថាលោក ឈិន កាង (Qin Gang) ត្រូវបានដកតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដាកន្លងទៅ ដោយមិនបាន បញ្ជាក់ពីមូលហេតុអ្វីទេ។

កាលពីអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី (WANG Yi) ក៏ធ្លាប់បានអញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចពេលនោះ ឯកឧត្ដម វ៉ាង យី បានចូលបង្គំគាល់ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តមសហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា, ឯកឧត្ដម ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា, សម្ដេច ហោ ណាំហុង និងសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា (កាលពីឆ្នាំ២០២៣)៕ដកស្រង់ពីអង្គភាពព័ត៌មានFresh News ។